Isteydi: Mga diskursong nabuo sa tambayan

Wednesday, October 25, 2006

Bata-bata, Bakit Ka Nagawa?

Bakas sa kanyang napakagandang mukha ang kamusmusan. Ang malabirhen niyang mukha ang nagpapatunay ng kanyang kainosentehan. Ang kanyang matamis na ngiti, ang kanyang malambot na kamay, ang kanyang makinis na kutis, ang kanyang balingkinitang katawan; lahat ng ito ay nagpapatunay na siya ay labing-anim na taon pa lamang. Malayo pa ang mararating niya. Marami pa siyang pangarap na nais tuparin. May naghihintay pang magandang bukas sa kanya. Kaya nga lang ay mauudlot ang lahat ng ito dahil sa isang hindi inaasahang pangyayari. Pangyayaring magpapabago sa takbo ng kanyang buhay. Pangyayaring bubura sa iginuhit ng tadhana.
Unang taon niya sa kolehiyo. Bilang panganay na anak sa isang maralitang pamilya, siya ang inaasahang magtataguyod sa sariling pamilya. Siya kasi ang nakatadhanang tutupad ng kanilang pangarap na makaahon sa pagkakalugmok sa kahirapan. Bilang panganay sa apat na magkakapatid, inaasahan siyang pag-aaralin niya ang kanyang mga kapatid sa kolehiyo. Tumatanda na ang kanyang mga magulang at lumiliit na ang tsansang maitataguyod pa nila ang pagkokolehiyo nila. Isa pa, iskolar siya sa isang kilalang pamantasan. Siguradong magiging magaling siya sa kanyang kurso at tiyak na dadapo siya sa isang magandang trabaho na may maayos na sahod. Sahod na maaaring pagkasyahin upang mairaos ang pag-aaral ng tatlo pa niyang kapatid. Unang taon sa kolehiyo.Bagong karanasan, bagong yugto ng kanyang buhay. Bagong yugto na maaga palang mauudlot.
Hindi niya masabi sa kanyang mahal na ina ang kanyang kasalukuyang sitwasyon. Paniguradong hihimatayin ito at sobrang magugulat. Lalo nang hindi niya maaring ipagtapat sa kanyang ama sapagkat iba ito magalit. Disiplinaryan kasi ito. Mahigpit. Ngunit ang kahigpitan na ito ay nagawa niyang takasan. Nagawa niya ang hindi dapat gawin. Nabuo sa kanya ang hindi pa dapat mabuo. At higit sa lahat, sinira niya ang kanilang mga pangarap. Pinalitan niya ng pangamba ang natitira nilang pag-asa. Nagawa niyang ipagpalit ang isang magandang panaginip sa isang masalimuot na bangungot.

21 anyos siya. Walang trabaho maliban sa pagbu-bookies niya. Palibhasa hindi niya natapos ang pag-iinhinyero sa Feati. Marahil dahil sa kakapusan. Marahil naengganyo kasi siya sa laki ng kinikita sa karera. Bakit nga naman kailangan pang tapusin ang kolehiyo kung sapat na ang kinikita niyang pera, marahil nga ay mas malaki pa. Masasayang lang ang kanyang oras at panahon. Mas maganda nang kumita ng mas maaga. Ito ang naging prinsipyo niya sa buhay. Sanay na kasi siya sa ganitong sitwasyon. Maaga siyang namulat sa kakapusan. Napilitan siyang maghanap ng pagkakakitaan kahit siya ay musmos pa lamang. Habang ang ibang bata ay abala sa habulan at patintero, siya ay abala sa kanyang basahan at biton. Habang ang kanyang mga kaklase ay nagpapasikatan sa bilis ng pagtakbo, siya ay nagpapasiklab sa pagpapakintab ng mga sapatos. Nasubukan rin niyang maglako ng kalamay at ng kung ano-ano. Tuwing bakasyon ay tumitira siya sa kanyang mga tiya. Naroon siya hindi upang magbakasyon. Nagsisilbi siya sa kanyang mga tiya at pinsan upang kumita ng pera. Tagaluto, taga-igib, minsan kusinero o kaya nama’y hardinero. Basta kung ano ang iuutos, kailangan niya iyong gawin.
Siya kasi ang pinakasanay magtrabaho sa kanilang magkakapatid kahit siya ang bunso. Palibhasa hindi na niya naabutan ang karangyaan. Galing siya sa isang prominenteng pamilya. Sa katunayan ay tatay niya ang kontraktor ng mga malalaking istruktura ng gobyerno. Tulad na lamang ng Quirino Grandstand, tatay niya ang may gawa noon. Marami silang bahay noon at masasabing napakayaman nila. Sa panahon na iilan lamang ang may kakayahang makapg-aral sa pribadong paaralan, silang magkakapatid ay sa Baste at Poveda nagsisipag-aral. Hatid-sundo sila ng kanilang mahal na ina gamit ang kanilang chedeng. Iyon nga lang ay sandaling panahon niya lamang ito naranasan. Nahuli kasi ng kanyang inay na may ibang babae ang kanilang tatay at nagdesisyon itong lumayo at itaguyod mag-isa ang pamilya. Simula noon ay naging mas mahirap pa sila sa daga. Simula noon natutuo na siyang maging laman ng lansangan, hindi para maglaro, kundi ay para maghanap ng pagkaing mailalapag sa kanilang mesa.

“Buntis ako,” sambit niya. Ito ang dalawang salitang nagpatigil ng kanilang mundo. Alam kasi nila na wala pa silang kakayahan bumuo ng pamilya. 21 na siya ngunit 16 na taon lamang siya. Isa pa, hindi naman sila legal na magkasintahan sa kanila. Paano nga naman siya mamamanhikan? Kung makakaakyat man siya sa kanilang bahay, paano naman niya ito ipagtatapat? At kung mapagtapat man nila, paano niya iilagan ang mga suntok na sasalubong sa kanya? Isa pa, paano niya bubuhayin ang mag-ina? Sa karera? Paano kung magkaraid? Paano kung makulong siya, e di lalong mas kaawa-awa ang mag-ina?
“Ipaglaglag mo na lang muna,” buong tapang niyang sinabi. Napaluha siya habang hinahaplos niya ang kanyang umuumbok na tiyan. Hindi niya ito kayang gawin. Natatakot siya. Hindi niyang kayang pumatay ng isang walang kamuwang-muwang na sanggol lalo na nang kanyang sariling anak. Naisipan niyang lumayas at magpunta sa isang institusyon na nag-aaruga sa mga disgrasyada.
“Pananagutan kita. Tara at pupunta tayo sa bahay ninyo.” biglang pagbabago ng kanyang isip. Buong tapang nilang hinarap ang kanyang magulang. Naging magulo ang tagpo. Hindi matanggap ng kanyang ama na mag-aasawa sa murang edad ang kanyang panganay na anak. Pinalayas siya at sinabihang huwag na muling tutuntong sa kanilang pamamahay. Itinakwil siya at pinagtabuyan.
Pinangatawanan nila ang kanilang sitwasyon. Sinalo ang pangungutya at panghuhusga ng mga nagmamalinis. Sino nga ba naman ang mag-aakala na ang isang matalinong dalagita ay mapapasubo sa ganitong sitwasyon? Bakas pa sa kanya ang kainosentihan. Hindi pa nila kayang bumuo ng pamilya. Hindi pa nila kayang bumuhay ng sanggol. Hindi pa nga nila kayang tustusan ang sarili nila, magdadagdag pa sila ng isa.
Kaya napilitan siyang tumulak sa ibang bansa dala ang pag-asang may naghihintay sa kanyang magandang kapalaran upang maitaguyod niya ang mag-ina. At noong Mardo 23, 1982, ganap na ala-una ng umaga ay isinilang ang kanyang anak. Hindi niya nasaksihan ang pagsilang ng kanyang anak, anak na siyang dahilan kung bakit kailangan niyang mangibang-bayan. Isang sanggol na hindi nila mawari kung isang dagdag na pasanin o isang biyaya. Isang sanggol na nagdala sa kanila sa panibagong yugto ng kanilang buhay.

0 Comments:

Post a Comment

Links to this post:

Create a Link

<< Home